Ostatnim akcentem tegorocznych obchodów 70. rocznicy akcji burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu była dyskusja panelowa i otwarcie w Lublinie wystawy poświęconej tym tragicznym wydarzeniom. 17 grudnia uczestników dyskusji oraz wystawę gościły mury Wydziału Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zebranych powitał gospodarz – dziekan Wydziału Politologii UMCS prof. Grzegorz Janusz. Uroczystego otwarcia wystawy „1938. Akcja burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu”, autorstwa dr Grzegorza Kuprianowicza i Sławomira Wyspiańskiego, dokonali: prawosławny arcybiskup lubelski i chełmski Abel oraz prorektor UMCS prof. Ryszard Szczygieł. Otwarcie wystawy uświetnił koncert kwartetu męskiego zespołu wokalnego pod kierownictwem Andrzeja Boubleja, działającego przy lubelskiej katedrze prawosławnej. Arcybiskup Abel w krótkim słowie wstępnym stwierdził, że ten piękny śpiew cerkiewny w 1938 r. przestał rozbrzmiewać w 127 świątyniach zniszczonych z polecenia władz II RP. Następnie w auli im. I. Daszyńskiego Wydziału Politologii UMCS odbyła się dyskusja panelowa pt. „70. rocznica akcji burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. – spojrzenie na przeszłość i współczesność”, w której wzięli udział znawcy tematu, historycy: prof. Jerzy Tomaszewski z Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Tadeusz Radzik – kierownik Zakładu Historii Najnowszej UMCS, dr Grzegorz Kuprianowicz – pracownik UMCS i autor książki poświęconej tym wydarzeniom, a także znawca praw mniejszości narodowych – prof. Grzegorz Janusz oraz Paweł Smoleński – publicysta „Gazety Wyborczej”. W roli moderatora wystąpił prof. Zbigniew Hołda – znany polski karnista i członek zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Wszyscy uczestnicy panelu zgodni byli co do tego, że akcja burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu była haniebnym działaniem władz państwa polskiego zmierzającym do narodowej i wyznaniowej asymilacji ukraińskiej ludności prawosławnej. Jerzy Tomaszewski zaznaczył, że świadomość tych tragicznych wydarzeń w społeczeństwie polskim jest znikoma, co nie pozwala zrozumieć wspólnej polsko-ukraińskiej historii w czasie drugiej wojny światowej oraz w okresie powojennym. Grzegorz Kuprianowicz stwierdził, że słaba wiedza w społeczeństwie polskim o burzeniu cerkwi uniemożliwia zrozumienie przez polską większość ukraińskiej społeczności prawosławnej. Paweł Smoleński krytycznie odniósł się do negatywnych lub niejednoznacznych postaw zdecydowanej większości polskich posłów wobec pomysłu przyjęcia przez Sejm uchwały potępiającej niszczenie cerkwi prawosławnych w państwie polskim. Dyskusja zakończyła się pytaniami ze strony licznie zebranych w auli słuchaczy. Wystawę oraz dyskusję poświęconą 70. rocznicy akcji burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w Lublinie objęła patronatem medialnym „Gazeta Wyborcza”, którą reprezentowała w tym dniu redaktor naczelna lubelskiej „GW” Małgorzata Bielecka-Hołda. Organizatorami dyskusji i wystawy w Lublinie były: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska, Wydział Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Towarzystwo Ukraińskie w Lublinie. Wystawa eksponowana będzie na Wydziale Politologii UMCS do 25 stycznia 2009 r.