Terespolska prezentacja tomu o akcji burzenia cerkwi

W niedzielę, 23 stycznia, w Nadbużańskim Centrum Kultury Prawosławnej w Terespolu odbyła się prezentacja książki Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku – uwarunkowania, przebieg, konsekwencje, która ukazała się pod redakcją dra Grzegorza Kuprianowicza. Publikacja tomu stała się podsumowaniem międzynarodowego sympozjum naukowego, które odbyło się 13 października 2008 roku w Chełmie w ramach zorganizowanych przez Prawosławną Diecezję Lubelsko-Chełmską i Towarzystwo Ukraińskie centralnych obchodów 70. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku. Publikacja zawiera artykuły naukowe, prezentujące różne aspekty uwarunkowań, przebiegu oraz konsekwencji tych tragicznych wydarzeń w dziejach prawosławia i ludności ukraińskiej na Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej, a także dokumentację samych obchodów. W ciągu kilku ostatnich miesięcy prezentacje tego tomu, oprócz Terespola, odbyły się także w Chełmie i w Białej Podlaskiej. Spotkanie w Terespolu było jednym z przedsięwzięć kulturalno-edukacyjnych, regularnie organizowanych przez Nadbużańskie Centrum Kultury Prawosławnej i mających na celu wspieranie i promocję prawosławnej tradycji regionu. W przytulnej świetlicy Centrum zebrali się nie tylko liczni słuchacze, zainteresowani tematem burzenia świątyń prawosławnych na Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej w roku 1938, lecz także świadkowie tych tragicznych wydarzeń – mieszkańcy sąsiednich wsi, którzy na własne oczy widzieli burzenie swoich cerkwi w rodzinnych miejscowościach i chętnie dzielili się wspomnieniami w trakcie prezentacji. Spotkanie otworzył dyrektor Nadbużańskiego Centrum Kultury Prawosławnej ks. Jarosław Łoś, proboszcz terespolskiej parafii prawosławnej pw. św. Jana Teologa. W pierwszej części spotkania redaktor publikacji, dr Grzegorz Kuprianowicz, zaprezentował przebieg akcji burzenia cerkwi jako części szerszego programu, tzw. akcji rewindykacyjno-polonizacyjnej, przygotowanej i przeprowadzonej na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w latach 1938–1939, a także wskazał rozmaite konteksty tej akcji. Następnie głos zabierali uczestnicy spotkania, którzy dzielili się swoimi przemyśleniami na temat skutków, jakie miały wspomniane wydarzenia dla prawosławnej tradycji tego regionu. Wystąpienie dra G. Kuprianowicza w sposób szczególnie wzruszający uzupełniły wspomnienia mieszkanek podlaskich wsi o burzeniu ich świątyń – bezcenne przykłady historii mówionej, potrzebę zachowania której akcentował w swoim wystąpieniu redaktor tomu.