Od wiosny 2013 r. trwają obchody 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. W ramach tych obchodów odbyło się wiele uroczystości upamiętniających wydarzenia sprzed 75 laty, zarówno na terenie Chełmszczyzny i Południowego Podlasia, jak i poza granicami tych regionów. Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku była jednym z najdramatyczniejszych wydarzeń w tysiącletnich dziejach Prawosławia na Ziemi Chełmsko-Podlaskiej. W ciągu dwóch miesięcy (od połowy maja po połowę lipca 1938 r.) w barbarzyński sposób zburzono wówczas 127 świątyń prawosławnych. Akcja burzenia cerkwi 1938 r. i towarzyszące jej prześladowania prawosławnych trwające od wiosny 1938 r. do lata 1939 r. położyły się piętnem na losach Kościoła prawosławnego i miejscowej prawosławnej ludności ukraińskiej. Szerzej o akcji burzenia cerkwi w 1938 r. i obchodach 75. rocznicy tych wydarzeń można przeczytać na stronach serwisu internetowego poświęconego tym wydarzeniom: www.cerkiew1938.pl Obchody 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. zainaugurowano w prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej wiosną 2013 r. – w Niedzielę Adoracji Krzyża Pańskiego (trzecia niedziela Wielkiego Postu) 7 kwietnia 2013 r. Z tej okazji wydany został List arcypasterski Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego do Czcigodnego Duchowieństwa, Miłujących Boga Mnichów oraz wszystkich wiernych Diecezji Lubelsko-Chełmskiej z okazji 75. rocznicy tragicznej akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku (treść listu dostępna jest w języku polskim i ukraińskim, istnieje także możliwość wysłuchania treści Listu serwisie Prawosławnego Radia Internetowego Diecezji Lubelsko-Chełmskiej – w języku polskim i ukraińskim). 7 kwietnia br. List arcypasterski został odczytany w cerkwiach prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej. Tego dnia przeprowadzono również w cerkwiach diecezji ogólnodiecezjalną kolektę na dzwony do cerkwi św. Michała Archanioła w Holeszowie. Holeszów był jedną z miejscowości, gdzie w 1938 r. zburzono miejscową świątynię. Dzwony ufundowane z ofiar wiernych diecezji będą jednym ze znaków pamięci o wydarzeniach 1938 r., a ich uroczyste poświęcenie nastąpi w trakcie centralnych obchodów 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi 21 listopada br. 12 kwietnia 2013 r. miała z kolei miejsce inauguracja zaktualizowanego serwisu internetowego poświęconego akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. w wersjach polskiej (www.cerkiew1938.pl) i ukraińskiej (www.kholm1938.net). W ciągu kolejnych miesięcy 2013 r. odbyły się prezentacje wystawy o akcji burzenia cerkwi oraz wykłady dotyczące tej problematyki w różnych miejscowościach. Cykl tych wydarzeń zainaugurowano w maju 2013 r. prezentacją wystawy i wykładem w Centrum Kultury Prawosławnej im. św. Cyryla i Metodego w Warszawie. Wykłady oraz prezentacje wystawy w dwóch wersjach językowych odbywały się na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu: w Chełmie, Turkowicach, Zahorowie, Holi, Brzeźnie. Miały również miejsce poza granicami tych regionów – w Lublinie, Puławach, Białymstoku, Łucku, Włodzimierzu Wołyńskim, Lubomlu, na Grabarce, w Kleszczelach, Hajnówce, Siemiatyczach, Bielsku Podlaskim, Dubiczach Cerkiewnych, Kalnikowie, Żdyni, Przemyślu, Zyndranowej, Gładyszowie, Braniewie. Szczegółowe informacje są dostępne w wymienionych już stronach internetowch poświęconych akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. Obchody są organizowane przez Prawosławną Diecezję Lubelsko-Chełmska i Towarzystwo Ukraińskie. Patronat honorowy nad obchodami przyjęli Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej Markijan Malśkyj oraz Konsul Generalny Ukrainy w Lublinie Iwan Hrycak. Część wydarzeń w ramach obchodów jest realizowana dzięki dotacji Ministra Administracji i Cyfryzacji. Zwieńczeniem tegorocznych obchodów 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi będą listopadowe centralne obchody rocznicy, które odbędą się we Włodawie i Holeszowie dniach w 20-21 listopada 2013 roku. W ramach obchodów odbędzie się Uroczysty koncert w 75. rocznicę akcji burzenia cerkwi oraz centralne uroczystości liturgiczne w dniu święta św. Michała Archanioła, podczas których odbędzie się poświęcenie pamiątkowych dzwonów dla cerkwi w Holeszowie.e staną się znakiem pamięci o cerkwiach zburzonych w 1938 r. Szczegółowy program dostępny jest na stronie poświęconej akcji. Zdjęcia różnych autorów.