W dniach 20-21 listopada 2013 roku we Włodawie i Holeszowie odbędą się centralne obchody 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. W ramach obchodów 20 listopada wieczorem odbędzie się we Włodawie Uroczysty koncert w 75. rocznicę akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. Następnego dnia, 21 listopada – w dniu święta św. Michała Archanioła odbędą się w Holeszowie centralne uroczystości liturgiczne. Holeszów był jedną z miejscowości, gdzie w 1938 r. zburzono miejscową cerkiew i jedną z nielicznych, gdzie cerkiew odbudowano na miejscu zburzonej świątyni. W trakcie uroczystości odbędzie się poświęcenie pamiątkowych dzwonów dla cerkwi w Holeszowie, które staną się znakiem pamięci o cerkwiach zburzonych w 1938 r. Akcja burzenia cerkwi prawosławnych w 1938 roku  Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku, której 75. rocznica przypada w bieżącym roku, była jednym z najdramatyczniejszych wydarzeń w tysiącletnich dziejach Prawosławia na Ziemi Chełmsko-Podlaskiej. W ciągu dwóch miesięcy (od połowy maja po połowę lipca 1938 r.) w barbarzyński sposób zburzono wówczas 127 świątyń prawosławnych. Akcja burzenia cerkwi 1938 r. i towarzyszące jej prześladowania prawosławnych trwające od wiosny 1938 r. do lata 1939 r. położyły się piętnem na losach Kościoła prawosławnego i miejscowej prawosławnej ludności ukraińskiej. Znaczenie tych wydarzeń jest tym większe, iż nie były one wynikiem żywiołowych działań wyizolowanych środowisk politycznych, lecz elementem konsekwentnej polityki państwa, zaplanowanej na wiele lat. Odbywała się bowiem akcja burzenia cerkwi w ramach szerszego programu, tzw. akcji rewindykacyjno-polonizacyjnej, przygotowywanej i prowadzonej na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w latach 1937-1939. W 2008 r. – w 70. rocznicę akcji burzenia cerkwi – wydarzenia te następująco ocenił Prezydent Rzeczypospolitej śp. Lech Kaczyński: „Dramatyczne wydarzenia roku 1938 na Chełmszczyźnie i Podlasiu, gdzie doszło do burzenia prawosławnych cerkwi, pokazują, że w działaniach władz każdego państwa podstawowe prawa i wartości nie mogą być pomijane czy ignorowane. W 1938 roku nie uszanowano naturalnego azylu, jakim jest każdy Dom Boży. Na terenach mieszanych wyznaniowo i etnicznie zdarzyły się wypadki, które nigdy nie powinny się zdarzyć.” Pełny tekst: http://www.cerkiew1938.pl/ocena_prezydent.html Szerzej o akcji burzenia cerkwi w 1938 r. i obchodach 75. rocznicy tych wydarzeń można przeczytać na stronach serwisu poświęconego tym wydarzeniom: www.cerkiew1938.pl Obchody 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi Od wiosny 2013 r. trwają obchody 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r., organizowane przez Prawosławną Diecezję Lubelsko-Chełmska i Towarzystwo Ukraińskie. W ramach tych obchodów odbyło się wiele wydarzeń upamiętniających wydarzenia sprzed 75 laty, zarówno na terenie Chełmszczyzny i Południowego Podlasia, jak i poza granicami tych regionów (szerzej: http://www.cerkiew1938.pl/kronika_obchodow_2013.html).  Obchody 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku zainaugurowano w prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej wiosną 2013 r. – w Niedzielę Adoracji Krzyża Pańskiego (trzecia niedziela Wielkiego Postu) 7 kwietnia 2013 r. Z tej okazji wydany został List arcypasterski Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego do Czcigodnego Duchowieństwa, Miłujących Boga Mnichów oraz wszystkich wiernych Diecezji Lubelsko-Chełmskiej z okazji 75. rocznicy tragicznej akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku.  Treść listu: w języku polskim  http://www.cerkiew1938.pl/list_arcypasterski_2013.html i w języku ukraińskim http://www.kholm1938.net/poslanie_arcybiskup_2013.html List arcypasterski można także wysłuchać w serwisie Prawosławnego Radia Internetowego Diecezji Lubelsko-Chełmskiej – w języku polskim: http://pl.orthodox.fm/75-rocznica-akcji-burzenia-cerkwi-list-arcypasterski-po-polsku/ i ukraińskim: http://ua.orthodox.fm/75-%D1%80%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B8%D1%86%D1%8F-%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%97-%D1%80%D1%83%D0%B9%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8F-%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%B0%D1%80/ 7 kwietnia br. List arcypasterski został odczytany we cerkwiach prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej. Tego dnia przeprowadzono również w cerkwiach diecezji ogólnodiecezjalną kolektę na dzwony do cerkwi św. Michała Archanioła w Holeszowie. Holeszów był jedną z miejscowości, gdzie w 1938 r. zburzono miejscową świątynię. Dzwony ufundowane z ofiar wiernych diecezji będą jednym ze znaków pamięci o wydarzeniach 1938 r., a ich uroczyste poświęcenie nastąpi w trakcie centralnych obchodów 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi 21 listopada br. 12 kwietnia 2013 r. miała z kolei miejsce inauguracja zaktualizowanego serwisu internetowego poświęconego akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. w wersjach polskiej (www.cerkiew1938.pl) i ukraińskiej (www.kholm1938.net). W ciągu kolejnych miesięcy 2013 r. odbyły się prezentacje wystawy o akcji burzenia cerkwi oraz wykłady dotyczące tej problematyki w różnych miejscowościach. Cykl tych wydarzeń zainaugurowano w maju 2013 r. prezentacją wystawy i wykładem w Centrum Kultury Prawosławnej im. św. Cyryla i Metodego w Warszawie. Wykłady oraz prezentacje wystawy w dwóch wersjach językowych odbywały się na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu: w Chełmie, Turkowicach, Zahorowie, Holi, Brzeźnie. Miały również miejsce poza granicami tych regionów – w Lublinie, Puławach, Białymstoku, Łucku, Włodzimierzu Wołyńskim, Lubomlu, na Grabarce, w Kleszczelach, Hajnówce, Siemiatyczach, Bielsku Podlaskim, Dubiczach Cerkiewnych, Kalnikowie, Żdyni, Przemyślu, Zyndranowej, Gładyszowie, Braniewie. Listopadowe uroczystości we Włodawie i Holeszowie są zwieńczeniem tegorocznych obchodów 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi. PROGRAM CENTRALNYCH OBCHODÓW 20 LISTOPADA 2013 R., GODZ. 18  WŁODAWSKI DOM KULTURY (AL. PIŁSUDSKIEGO 10) Uroczysty koncert w 75. rocznicę akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r.  – Orędzie Prawosławnego Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego Abla z okazji 75. rocznicy tragicznej akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku – Dr Grzegorz Kuprianowicz, Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. – po 75 latach – Wystąpienia zaproszonych gości – Koncert muzyki cerkiewnej w wykonaniu chóru cerkwi prawosławnej pw. Wszystkich Świętych Ziemi Wołyńskiej „Wołyńskie Dzwony” z Łucka (Ukraina) pod kierownictwem Mariji Fedosiuk-Wysłockiej 21 LISTOPADA 2013 R., GODZ. 10 CERKIEW PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA W HOLESZOWIE Centralne uroczystości liturgiczne z okazji 75. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych  na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r.  – Uroczysta Boska Liturgia z okazji święta św. Michała Archanioła, celebrowana przez Prawosławnego Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego Abla – Świąteczna procesja – Nabożeństwo żałobne za ofiary prześladować lat 1938-1939 – Poświęcenie pamiątkowych dzwonów, upamiętniających burzenie cerkwi w 1938 r. Obchodom we Włodawie i Holeszowie towarzyszyć będzie wystawa  1938. AKCJA BURZENIA CERKWI PRAWOSŁAWNYCH NA CHEŁMSZCZYŹNIE I POŁUDNIOWYM PODLASIU (autorzy: Grzegorz Kuprianowicz, Sławomir Wyspiański). Organizatorzy: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska, Towarzystwo Ukraińskie. Uroczysty koncert zrealizowano dzięki dotacji Ministra Administracji i Cyfryzacji RP  Patronat honorowy: Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej Markijan Malśkyj, Konsul Generalny Ukrainy w Lublinie Iwan Hrycak