Cerkiew pw. Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej

Prawosławie w Mińsku Mazowieckim nie jest nowym zjawiskiem. Pierwsze wzmianki na temat cerkwi w okolicach tego miasta (dawniej Nowo-Mińsk) pochodzą z końca XIX wieku. Była nią drewniana cerkiew wojskowa pw. Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej, która znajdowała się w koszarach za miastem. Korzystali z niej także mieszkańcy miasta, którzy wcześniej modlili się w kaplicach domowych. Do tego czasu musieli udawać się na nabożeństwa do Warszawy. Od wybuchu I wojny światowej losy tej świątyni pozostają nieznane.

Cerkiew pw. Opieki Matki Bożej

Drewniana cerkiew wojskowa na obrzeżach miasta nie zaspokajała jednak religijnych potrzeb żołnierzy stacjonujących w Mińsku oraz jego mieszkańców. Dlatego podjęto starania o uzyskanie placu pod budowę nowej świątyni. Z powodu zwartej zabudowy miejskiej wybudowano ją w przylegającej do Mińska miejscowości Goździk, na placu zakupionym w 1899 roku przez Komitet Budowy od Seweryna D. Dernałowicza. Miejscowość Goździk została włączona w granice Mińska Mazowieckiego w 1916 roku.

1 czerwca 1902 roku położono kamień węgielny pod budowę nowej świątyni, która była przewidziana na pomieszczenie tysiąca osób. 5 lutego 1904 roku biskup chełmski Eulogiusz (Gieorgijewski) wyświęcił cerkiew pw. Opieki Matki Bożej. Cerkiew zbudowana z cegły posiadała dwie kopuły i jeden ołtarz. Przeniesiono do niej relikwie z cerkwi znajdującej się po drugiej stronie miasta. Okazała świątynia imponowała swym wystrojem: „wielka ilość sztukaterii i gzymsów, podłoga w całej świątyni z terakoty, a w części ołtarzowej parkiet, ikonostas dębowy, masywny, miejscami złocony. Ikony w ikonostasie artystycznej malarskiej roboty na tłoczonym złoconym tle. Sprzęty bogate. Szaty liturgiczne z czystego brokatu i jedwabiu, nowe”. W czasie I wojny światowej cerkiew została zajęta przez wojska niemieckie. W niepodległej Polsce, z uwagi na małą liczebność pozostałych w Mińsku wyznawców prawosławia, świątynia została przejęta przez Ministerstwo Spraw Wojskowych. W 1927 roku rozpoczęto prace adaptacyjne budynku cerkwi do celów administracyjnych, jednak po roku zostały one wstrzymane. Niezagospodarowany budynek został ostatecznie rozebrany w 1936 roku. Nieruchomość należąca do Komitetu Budowy Cerkwi, na terenie której wzniesiono świątynię przeszła na własność Skarbu Państwa w 1964 roku. Ostatnim zachowanym elementem architektury cerkwi są fragmenty dawnego ogrodzenia świątyni przy ul. Kościuszki.

XXI wiek

Dziś, po 100 latach od ostatniego prawosławnego nabożeństwa, tworzy się nowa historia prawosławia w naszym mieście. Powstał Prawosławny Punkt Duszpasterski pod patronatem Parafii Prawosławnej pw. Świętej Trójcy w Siedlcach, którego opiekunem duchowym jest ks. Gabriel Białomyzy. 14 lutego 2016 roku odprawiono pierwszą Świętą Liturgię w mariawickim kościele pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przy ul. Traugutta 17. Od tamtego czasu Święta Liturgia jest tam odprawiana w każdą niedzielę.

Nowa cerkiew prawosławna pw. św. Spirydona Cudotwórcy, biskupa Tremituntu, powstanie przy ul. Warszawskiej 69.

Cerkiew pw. św. Spirydona w Siedlcach

Warto także wspomnieć o tym, iż w pobliskich Siedlcach istniała niegdyś cerkiew także pod wezwaniem św. Spirydona. Była to cerkiew wojskowa urządzona w roku 1837, w budynku szpitala przy ulicy Pałacowej. W roku 1858 w związku z rozwojem społeczności prawosławnej cerkiew ta została przekształcona w parafialną. Wyznaczono stałą służbę duchowną, jednakże był to obiekt niewielki, który nie zaspokajał potrzeb i oczekiwań wiernych. Po wzniesieniu soboru pw. Zesłania Ducha Świętego w 1869 r. cerkiew została zamknięta. Jej wyposażenie przeniesiono zaś do nowej świątyni.