W niedzielę 5 czerwca 2005 r. odbyły się w Chełmie uroczystości z okazji święta św.św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich. Już po raz trzeci Kościół prawosławny uroczyście czcił pamięć kanonizowanych w 2003 r. prawosławnych męczenników za wiarę, którzy oddali swe życie na Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej w latach 40-tych XX w. Chełmskim uroczystościom przewodniczył zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce – Metropolita Warszawski i całej Polski Sawa, który również jest synem Chełmszczyzny. Uroczystości odbyły się w jedynej obecnie prawosławnej świątyni Chełma – cerkwi prokatedralnej św. ap. Jana Teologa. Na środku świątyni umieszczona została ikona Soboru św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich oraz relikwiarz z relikwiami św. Męczenników, do których podchodzili z wielką czcią przybyli na święto pielgrzymi. Cykl świątecznych nabożeństw rozpoczął się tradycyjnie nabożeństwem całonocnego czuwania w przededniu święta. Centralnym wydarzeniem uroczystości była Boska Liturgia w dniu święta. W bramie świątyni zwierzchnika Kościoła wierszem po ukraińsku „My prawosławni dity” powitało najmłodsze pokolenie prawosławnego Chełma, następnie cerkiewny starosta oraz proboszcz chełmskiej parafii i dziekan okręgu chełmskiego ks. Jan Łukaszuk. Świątecznym nabożeństwom przewodniczył metropolita Sawa wraz z miejscowym hierarchą – arcybiskupem lubelskim i chełmskim Ablem oraz biskupem bielskim Grzegorzem, służyło ponad 20 duchownych, w większości z diecezji lubelsko – chełmskiej. Kazanie o znaczeniu męczeństwa w życiu Kościoła oraz aktualnej nauce, która płynie z tej najwyższej ofiary dla współczesnych wygłosił biskup Grzegorz. Uroczystości zakończyły się uroczystą procesją z ikoną i relikwiami męczenników dookoła chełmskiej świątyni. Po procesji słowo do zgromadzonych wiernych wygłosił metropolita Sawa, który podkreślił znaczenie ofiary św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich zwracając uwagę, że właśnie dzięki niej możliwe jest dzisiejsze świadectwa Prawosławia na tej ziemi. Na koniec zwierzchnik Kościoła w języku synów Chełmszczyzny – po ukraińsku – zwrócił się z podziękowaniem za wspólne uczczenie pamięci św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich do przybyłych tego dnia do Chełma synów Ziemi Chełmskiej z Ukrainy oraz obecnych hierarchów i duchowieństwa. Podziękowania wyrazili również abp Abel oraz miejscowy proboszcz ks. J. Łukaszuk. Na tegoroczne uroczystości ku czci św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich, które zgodnie z decyzją Soboru Biskupów Kościoła prawosławnego w Polsce odbywają się w pierwszą niedzielę czerwca, przybyło około 300 pielgrzymów. Na święto przybyli przede wszystkim pielgrzymi z Chełmszczyzny, południowego Podlasia oraz Lublina, ale także stuosobowa grupa pielgrzymów – synów Ziemi Chełmskiej z Wołynia, wysiedlonych z ojczystej Chełmszczyzny w połowie lat 40-tych. Czerwcowe uroczystości ku czci św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich w Chełmie wpisały się w kalendarz świąt liturgicznych Kościoła prawosławnego w Polsce. Warto wspomnieć, że ich pamięć czczona jest w różnych terminach także w Jabłecznej (spoczywają tam relikwie św. męczennika Ignacego), w Warszawie (tam znajdują się relikwie św. męczennika Bazylego oraz kaplica pod jego wezwaniem), na Łemkowszczyźnie (działał tam w latach 20-tych św, męczennik Paweł), w Hajnówce (w jednej z miejscowych cerkwi ołtarz boczny nosi imię św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich). Kult św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich ma jednak wymiar wykraczający poza granice Kościoła prawosławnego w Polsce. Kanonizacja św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich miała wielkie znaczenie dla ukraińskiego Prawosławia, gdyż w ich osobach naród ukraiński zyskał kolejnych świętych – ich pamięć czczona jest zarówno na Ukrainie, szczególnie wśród synów Chełmszczyzny, ale także w prawosławnej diasporze ukraińskiej, przede wszystkim w Ukraińskim Kościele Prawosławnym w Kanadzie. Pamięć św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich czczona jest także w Kościele Prawosławnym w Ameryce (OCA), jednym z męczenników jest bowiem misjonarz Alaski – św. Bazyli (Martysz).