23 października 2005 roku w lubelskiej katedrze Przemienienia Pańskiego uroczyście obchodzono święto ku czci Lubelskiej Ikony Matki Bożej. Całonocnemu czuwaniu oraz uroczystej Boskiej Liturgii przewodniczył arcybiskup Jan, ordynariusz diecezji chustsko – winogradskiej z Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego wraz z gospodarzem uroczystości arcybiskupem lubelskim i chełmskim Ablem oraz biskupem białostockim i gdańskim Jakubem. Podczas Liturgii arcybiskup Abel w imieniu Świętego Soboru Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego odznaczył o. Michała Ciuchaja proboszcza parafii Opieki Matki Bożej w Kobylanach, zaszczytem noszenia palicy. Na świątecznej Liturgii obecni byli również: generalny konsul Ukrainy oraz konsul Republiki Białoruś. Po zakończonej uroczystej procesji wokół lubelskiej katedry arcybiskup Jan wyraził wielką radość z faktu, iż po raz pierwszy odwiedził polską Cerkiew. Zwrócił uwagę na to, jak wielkie znaczenie dla wszystkich prawosławnych mają cudotwórcze ikony, w szczególności ikony Matki Bożej. Często to właśnie dzięki ikonom prawosławni wierni nie tracą nadziei w trudnych chwilach jak np. podczas wojny. Gość z Ukrainy jako wyraz modlitewnej jedności podarował arcybiskupowi Ablowi ikonę prepodobnego Aleskego karpatoruskiego z cząsteczką relikwii świętego. Historia Lubelskiej Ikony Matki Bożej sięga czasów św. św. braci Cyryla i Metodego. Nauczyciele Słowian przynieśli ikonę ze sobą na Morawy w IX w. Po ich śmierci, uczniowie świętych braci, w obawie przed prześladowaniami ze strony rzymskokatolickich misjonarzy, przenieśli ją na Ruś. Na przełomie XVI i XVII w. gorący obrońcy prawosławia – bracia Konstanty i Iwan Ostrogscy przekazali ikonę w darze cerkwi Przemienienia Pańskiego w Lublinie. Według innej wersji została ona przekazana tej świątyni w połowie XIII w. przez jej budowniczego księcia Daniela Romanowicza Galickiego.W 1915 r. podczas działań wojennych prawosławni mieszkańcy Lublina uciekając w głąb Rosji wywieźli ze sobą część wyposażenia cerkwi Przemienienia Pańskiego. Lubelska Ikona Matki Bożej znalazła się w Monasterze Czudow w Moskwie, który został zniszczony w latach władzy radzieckiej. Tam urywają się losy cudownej ikony. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności, w latach 20 – tych XX wieku, dwaj parafianie kupili na targu w Lublinie wierną kopię tej ikony. Zajęła ona miejsce oryginału w cerkwi Przemienienia Pańskiego. Historia ikony za http://www.lublin.cerkiew.pl/ Wieliczajem Tia, Preswiataja Diewo, i cztiem obraz Twoj swiatyj, imże presławnych swoich uczytielej, wo gradie Lublinie prosławiła jesi. fot. autor