Polsko-ukraińska modlitwa w Sahryniu

W niedzielne popołudnie 7 lipca 2013 r. w Sahryniu odsłużono uroczyste nabożeństwo żałobne za ukraińskich prawosławnych mieszkańców tej wsi, zamordowanych przez oddziały polskiego podziemia. W nabożeństwie, któremu przewodniczył prawosławny arcybiskup lubelski i chełmski Abel, wzięli udział naukowcy, działacze społeczni, eksperci i dziennikarze z Polski i Ukrainy. Modlitwa w Sahryniu odbyła się w ramach międzynarodowego spotkania, którego celem było oddanie czci ofiarom konfliktu polsko-ukraińskiego w 70. rocznicę zbrodni wołyńskiej. Inicjatorami dwudniowego spotkania były środowiska akademickie i intelektualne Polski i Ukrainy. Prócz modlitwy w Pawliwce na Ukrainie, gdzie w lipcu 1943 r. podziemie ukraińskie zamordowało ok. 200 Polaków oraz seminarium o stosunkach polsko-ukraińskich na Wschodnioeuropejskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki w Łucku, które odbyły się w sobotę 6 lipca, w programie polsko-ukraińskiego spotkania była także niedzielna modlitwa w Sahryniu. Miejsce to zostało wybrane nieprzypadkowo, gdyż w marcu 1944 r. oddziały polskiego podziemia zamordowały tu kilkuset prawosławnych Ukraińców z tej i okolicznych wsi. Dla prawosławnych Ukraińców Chełmszczyzny jest to miejsce symboliczne. Do Sahrynia przybyło tego dnia prawie sto osób, które wypełniły niewielki plac przed pomnikiem. Uroczystość otworzył znany publicysta „Gazety Wyborczej” Mirosław Czech, który podkreślił rangę wydarzenia i znaczenie miejsca, w którym się ono odbywa. Nabożeństwo żałobne wraz z arcybiskupem Ablem celebrowali duchowni prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej z Hrubieszowa, Chełma i Lublina. Śpiewał chór parafii prawosławnej pw. św. Jana Teologa w Chełmie pod dyrekcją Jana Podoluka. Nabożeństwo miało charakter ekumeniczny, gdyż w jego trakcie modlitwę za zmarłych wzniósł również proboszcz miejscowej parafii rzymskokatolickiej pw. świętych Cyryla i Metodego – ks. Eugeniusz Adamek. Było to wyjątkowe wydarzenie w dotychczasowej praktyce w Sahryniu. Po ekumenicznej modlitwie z arcypasterskim słowem do zgromadzonych zwrócił się arcybiskup Abel. Podkreślał on niezwykle mocno wartość życia, które jest świętym darem Boga danym każdemu człowiekowi oraz przypominał o aktualności szóstego przykazania Dekalogu „Nie zabijaj” w kontekście tragicznych wydarzeń lat 40-tych XX wieku. Konstatował, że zarówno Ukraińcy, jak i Polacy nie byli wówczas konsekwentni w swym chrześcijaństwie. Hierarcha stwierdził, że uczczenie polskich ofiar, które zginęły na Wołyniu w 1943 r. „jest oczywistym spełnieniem obowiązku pamięci o zmarłych”. Zwracał też uwagę, że przykład Chełmszczyzny pokazuje, jak nieuprawnione jest częste ostatnio wyjaśnianie historii według prostego schematu: była zbrodnia – był odwet. Podkreślił tragiczne doświadczenie historyczne ukraińskich prawosławnych mieszkańców Chełmszczyzny. Na zakończenie modlitwy chór zaśpiewał hymn ku czci św. Męczenników Chełmskich i Podlaskich. Następnie uczestnicy spotkania złożyli wieńce i postawili znicze przed pomnikiem upamiętniającym ukraińskie ofiary Sahrynia. Kolejnym punktem spotkania było przedstawienie zarówno historii, jak i znaczenia Sahrynia, czego dokonał prezes Towarzystwa Ukraińskiego i historyk dr Grzegorz Kuprianowicz. Końcowe słowo podziękowań w imieniu organizatorów wygłosił prezes Związku Ukraińców w Polsce Piotr Tyma. Na portalu Prawosławnego Radia Internetowego Diecezji Lubelsko-Chełmskiej Orhodox.fm, można odsłuchać nabożeństwo żałobne sprawowane w Sahryniu, klikając TUTAJ, a także okolicznościowe słowa Arcybiskupa Abla i wprowadzenie historyczne o znaczeniu Sahrynia wygłoszone przez dra Grzegorza Kuprianowicza.