O prawosławiu w Puławach

W słoneczny, niedzielny wieczór 13 maja parafialna świetlica cerkwi pw. Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Puławach zapełniła się sympatykami prawosławia i osobami, które chciały zapoznać się z historią Kościoła prawosławnego w ich rodzinnym mieście oraz w najbliższym regionie. Umożliwił im to wykład historyczny dra Grzegorza Jacka Pelicy pt. „Ślady wyrwane z zapomnienia – historia prawosławia w Puławach i na Lubelszczyźnie”. Z pracami dra Pelicy uczestnicy wykładu mieli okazję zapoznać się już wcześniej, gdyż od kilku lat rekonstruuje on wątki związane z prawosławiem na Lubelszczyźnie na łamach „Przeglądu Prawosławnego” i „Wiadomości PAKP”. Grzegorz Pelica omówił żywot miejscowego świętego – Onufrego Gagaluka (kanonizowanego przez Ukraińską Cerkiew Prawosławną w 2000r.) oraz przedstawił rys historyczny pojawienia się i rozwoju prawosławia w Puławach. Do Nowoaleksandrii (dawna nazwa Puław) prawosławie na dobre zawitało już w 1843r., kiedy to w Pałacu Czartoryskich urządzono domową cerkiew pw. Męczennicy Księżnej Aleksandry, a 130 lat temu (dokładnie 15 kwietnia 1877r.) erygowano w tym przepięknym miasteczku nad Wisłą samodzielną parafię. Audytorium dra Pelicy odbyło również szybką lekcję historii Kościoła prawosławnego na Lubelszczyźnie – poczynając od roku 966, kiedy to Lubelszczyzna wzbogaciła się w liczne świątynie obrządku wschodniego, a kończąc na smutnych latach powojennych. Na koniec prelegent wskazał na konieczność (podkreślając jednocześnie, iż jest to obowiązek) szukania śladów prawosławia, a później pielęgnowania i ratowania od zapomnienia, by uniknąć tak paradoksalnych zjawisk, jak chociażby próba zmiany nazwy wsi Pokrówka (znajdowała się w niej świątynia Opieki (Pokrowy) Matki Bożej) na … Pokrywkę. W lot pochwycił ten temat miejscowy historyk z zamiłowania Mikołaj Spóz i wysunął propozycję ratowania od zapomnienia i zniszczenia prawosławnego cmentarza w Dęblinie. Przed prawosławną społecznością w Puławach pojawiło się więc poważne zadanie. Na spotkaniu obecni byli także przedstawiciele władz miasta w osobie prezydenta Puław wraz z małżonką, ksiądz z zaprzyjaźnionej parafii rzymskokatolickiej oraz przedstawiciele miejscowych mediów. Ich obecność uradowała parafian, gdyż świadczy to o sympatii i szacunku dla prawosławia.