Lubelska prezentacja Ewangeliarza Peresopnickiego

W piątek 8 maja wieczorem w Trybunale Koronnym w Lublinie odbyła się prezentacja jednego z pierwszych przekładów Ewangelii na język ukraiński – Ewangeliarza Peresopnickiego. Uroczystość związana była z wydaniem w 2008 r. reprintu XVI-wiecznego oryginału z inicjatywy ihumenii Serafymy – przełożonej żeńskiego monasteru św. Michała w Odessie. Wierna kopia Ewangeliarza Peresopnickiego od kilkunastu miesięcy prezentowana jest przez siostrę ihumenię Serafymę na całym świecie. W maju br. można było ją zobaczyć podczas spotkań zorganizowanych czterech miastach w Polsce. Jednym z tych nielicznych miejsc był Lublin. Lubelską prezentację honorowym patronatem objął prezydent miasta Adam Wasilewski. Uroczystość rozpoczął prezes Towarzystwa Ukraińskiego w Lublinie i historyk z Wydziału Humanistycznego UMCS dr Grzegorz Kuprianowicz. Podkreślił on znaczenie Ewangeliarza Peresopnickiego dla kultury ukraińskiej. Stwierdził, że jest symbolicznym, iż prezentacja odbywa się właśnie w murach Trybunału Koronnego, będącego świadkiem epoki, w której powstał Ewangeliarz Peresopnicki. Przypomniał, że w czasach istnienia państwa polsko-litewskiego mieściła się tu także kancelaria ruska, w której sporządzano dokumenty w języku ruskim (staroukraińskim), tym samym, którym napisany został Ewangeliarz Peresopnicki. Oprawę muzyczną dla prezentacji stanowiły dwa koncerty muzyki cerkiewnej. Na początku wystąpił zespół kameralny chóru Prawosławnej Diecezji Przemysko-Nowosądeckiej „Irmos” pod dyrekcją Marianny Jarej. Zaprezentował on utwory będące świadectwem halickich tradycji ukraińskiego śpiewu cerkiewnego, które nadal są pielęgnowane w cerkwiach prawosławnych na terenie Diecezji Przemysko-Nowosądeckiej. Merytorycznego wprowadzenia do prezentacji dokonał prawosławny arcybiskup lubelski i chełmski Abel. Podkreślił on znaczenie Ewangeliarza Peresopnickiego dla ukraińskiej tradycji prawosławnej, obecnej także w terenie dawnej prawosławnej diecezji chełmskiej. Zwrócił również uwagę jak ważne jest rozumienie Ewangelii przez wiernych. Podkreślił doniosłość tłumaczeń Ewangelii na język ojczysty wiernych, zaznaczając, że Kościół prawosławny z zasady głosił Ewangelię w różnych językach i wprowadzał je do życia liturgicznego. Ze słowem do zgromadzonych zwrócili się również wiceprezydent Lublina Włodzimierz Wysocki, Konsul Generalny Ukrainy w Lublinie Ołeh Horbenko, a także dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Marii-Curie-Skłodowskiej w Lublinie prof. dr hab. Henryk Gmiterek. Kolejnym punktem uroczystości był wykład dr. Tadeusza Karabowicza, ukraińskiego poety i literaturoznawcy, pracownika Zakładu Filologii Ukraińskiej UMCS w Lublinie. Badacz przypomniał zgromadzonym etapy powstawania Ewangeliarza z Peresopnicy, jego złożone losy. Zwrócił uwagę na wartość estetyczną Ewangeliarza i jego aktualne znaczenie dla kultury ukraińskiej. Następnie goście wysłuchali inicjatorki wydania reprintu Ewangeliarza Peresopnickiego ihumenii Serafymy – przełożonej żeńskiego monasteru św. Michała w Odessie, przewodniczącej Synodalnego Departamentu „Cerkiew i Kultura” Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego. Opowiedziała o tym, jak zrodził się pomysł wydania reprintu jednego z najcenniejszych ukraińskich zabytków piśmienniczych. Wyraziła wiarę i przekonanie, że prezentacje Ewangeliarza Peresopnickiego w wielu miejscach na Ukrainie i na świecie przyczynią się do odrodzenia ukraińskich tradycji prawosławnych zarówno na Ukrainie, a także poza jej granicami – wszędzie tam, gdzie z różnych przyczyn ich rozwój został ograniczony. Po wykładzie z koncertem wystąpił chór katedry prawosławnej pw. Przemienienia Pańskiego w Lublinie pod dyrekcją Andrzeja Boubleja. W repertuarze znalazły się w większości ukraińskie pieśni paraliturgiczne śpiewane na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu. Na zakończenie do zebranych zwrócił się prawosławny arcybiskup lwowski i halicki Augustyn, który w imieniu Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego przekazał arcybiskupowi Ablowi w darze reprint Ewangeliarza Peresopnickiego. Uczestnicy uroczystości mogli osobiście obejrzeć podarowany Prawosławnej Diecezji Lubelsko-Chełmskiej egzemplarz Ewangeliarza. Inicjatorką i główną organizatorką prezentacji Ewangeliarza Peresopnickiego w Polsce była Marianna Jara z Sanoka. Organizatorami lubelskiej prezentacji Ewangeliarza były: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska, Towarzystwo Ukraińskie w Lublinie oraz Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Prezentację zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.