W Niedzielę Świętych Ojców Pierwszego Soboru Powszechnego (27 maja 2012 r.) w cerkwiach diecezji lubelsko-chełmskiej odczytano List arcypasterski Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego w 65. rocznicę akcji „Wisła”. Oto treść listu: List arcypasterski Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego w 65. rocznicę akcji „Wisła” – barbarzyńskiego wysiedlenia ludności prawosławnej Chełmszczyzny i Podlasia w 1947 roku W tym roku znowu powracamy w naszych myślach do tragicznych wydarzeń 1947 r., gdy nasi dziadowie, ojcowie i bracia musieli porzucić ojcowskie chaty i podążyć w nieznane. Znów wspominamy tragiczną akcję „Wisła”, na skutek której dziesiątki tysięcy prawosławnych mieszkańców Chełmszczyzny i Południowego Podlasia wygnano z ojczystej ziemi. Dlaczego znowu powracamy do tych wydarzeń historycznych? Dlaczego wspominamy te smutne stronice historii naszej Cerkwi i narodu? – Dlatego że bez pamięci o naszej historii nie zrozumiemy współczesności, nie zrozumiemy dzisiejszej sytuacji naszej Cerkwi i narodu. Akcja „Wisła” miała wielki wpływ na sytuację Cerkwi prawosławnej na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu, pozbawiła ją wiernych, a celem deportacji było oczyszczenie tej ziemi z wiary, tradycji, kultury i języka naszych przodków. Rok 1947 możemy umieścić obok innych tragicznych dat w historii naszej Cerkwi i narodu na ziemi chełmsko-podlaskiej takich jak lata 1596, 1915, 1938, 1944. Apeluję do wszystkich wiernych Diecezji Lubelsko-Chełmskiej o uczczenie tej smutnej 65. rocznicy akcji „Wisła” wszędzie tam, gdzie naszych wiernych dotknęło to nieszczęście, wszędzie tam, gdzie żyją jej ofiary. Święty apostoł Paweł uczy nas: „Pamiętajcie o swych przełożonych, którzy głosili wam słowo Boże, i rozpamiętując koniec ich życia, naśladujcie ich wiarę!” (Hbr 13, 7). W naszych modlitwach wspomnijmy wszystkich, którzy stali się ofiarami akcji „Wisła” – duchowieństwo naszej Cerkwi, naszych dziadów, ojców, braci. Szczególnie wspomnijmy tych, kto cierpiał w obozie w Jaworznie, wśród więźniów którego było także duchowieństwo prawosławne i wierni naszej diecezji. Wspomnijmy wszystkich tych, kto przekazał nam Świętą Wiarę Prawosławną oraz tradycję naszych przodków. Naśladujmy – zgodnie ze słowami św. apostoła Pawła – „ich wiarę”, dzięki której pozostaliśmy prawosławnymi. Wśród nas pozostało już niewielu świadków akcji „Wisła”. Ofiarom tej zbrodni okażmy nasz szacunek i miłość. Wysłuchajmy ich wspomnień. W szczególności młode pokolenie naszej Cerkwi zachęcam do zapisywania opowieści Waszych dziadków i babć o naszej historii. Niechaj pozostaną one świadectwami dla następnych pokoleń. Dzięki temu zachowamy naszą pamięć historyczną. Niechaj pamięć o tragicznej historii naszych przodków umacnia naszą wiarę, kształtuje naszą świadomość, pomaga nam w pracy dla dobra Świętej Cerkwi Prawosławnej, dla zachowania tradycji, kultury i języka naszych przodków. Te skarby, które otrzymaliśmy od naszych nauczycieli, od naszych przodków – przekażmy młodemu pokoleniu. Niechaj kontynuuje ono tradycję prawosławną oraz kulturę przodków na umęczonej ziemi chełmsko-podlaskiej. Z błogosławieństwem, Abel, Arcybiskup Lubelski i Chełmski Holeszów, Niedziela Świętych Ojcow Pierwszego Soboru Powszechnego (27 maja) 2012 r.