Prawosławna diecezja chełmsko-lubelska obchodzi w tym roku 20-lecie istnienia. Liturgiczne uroczystości związane z jubileuszem rozpoczną się 25 marca w Lublinie. Podczas konferencji prasowej 23 marca Andrzej Boublej, rzecznik prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej zapowiedział najbliższe wydarzenia związane z rocznicą restytucji diecezji w 1989 roku. Uroczystości liturgiczne rozpoczną się całonocnym czuwaniem w prawosławnej katedrze lubelskiej w nocy z 24 na 25 marca. Uroczystościom następnego dnia przewodniczyć będzie zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce metropolita Sawa. Uczestniczyć w nich będą biskupi z Polski i spoza kraju, m.in. Ukrainy, Czech i Słowacji. Hierarchowie sprawować będą Boską Liturgię, a następnie odprawią krótkie nabożeństwo dziękczynne, w którym podziękują Bogu za diecezję, lud wierzący oraz abp. Abla, ordynariusza diecezji – rocznica restytucji diecezji jest jednocześnie rocznicą jego sakry biskupiej. „Poprzednie jubileusze, które przeżywaliśmy w diecezji, były smutne, w 2007 roku była to rocznica akcji „Wisła”, w 2008 roku rocznica akcji burzenia świątyń prawosławnych, w tym roku rocznica jest radosna, 20-lecie diecezji” – mówił Andrzej Boublej. Zapoczątkowane 25 marca obchody będą trwały przez cały rok, główne odbędą się w Chełmie 21 września oraz podczas święta ku czci Lubelskiej Ikony Matki Bożej w październiku w Lublinie. Rzecznik wymienił też dotychczasowe inicjatywy związane z rocznicą: uruchomienie nowej wersji witryny internetowej diecezji i uruchomienie diecezjalnego radia internetowego. Na razie działa ono na zasadzie portalu, ale twórcy mają nadzieję, że zacznie nadawać już w święta wielkanocne. Z okazji jubileuszu wznowiona zostanie książka „Prawosławie. Światło wiary i zdrój doświadczenia”, przygotowywana jest także płyta, na której znajdą się hymny sakralne i pieśni paraliturgiczne śpiewane w świątyniach archidiecezji. Prawosławna diecezja chełmska należy do najstarszych diecezji prawosławnej metropolii kijowskiej. Jak przypomniał historyk dr Grzegorz Kuprianowicz, początki chrześcijaństwa na tym terenie sięgają przełomu X/XI wieku, gdy dokonywana była chrystianizacja Rusi Kijowskiej. Do utworzenia samodzielnej diecezji prawosławnej na tym terenie doszło na pocz. XIII wieku, początkowo z siedzibą w miejscowości Uhrusk, a w latach 30 XIII wieku została przeniesiona do Chełma. Od tego czasu Chełm stał się stolicą życia duchowego ludności prawosławnej, okres ten był czasem największej świetności tego miasta. Dziś Chełm jest drugą stolicą diecezji. Kuprianowicz podkreślił, że dzieje diecezji były bardzo skomplikowane, w samym XX wieku była trzykrotnie reaktywowana – w 1905, 1940 i 1988 roku, gdy po usilnych staraniach Kościoła, już u schyłku istnienia PRL, władze państwowe wydały zgodę na jej restytuowanie. Był to początek nowej epoki w dziejach Kościoła prawosławnego na Lubelszczyźnie. Obecny stan diecezji przedstawił o. ihumen Andrzej Borkowski, dyrektor kancelarii diecezji chełmsko-lubelskiej. Podkreślił, że w ciągu 20 lat jej istnienia liczba kapłanów podwoiła się i obecnie jest ich 31. Diecezja obejmuje województwo lubelskie oraz częściowo mazowieckie i podkarpackie. Mieszka w niej ok. 15 tys. wiernych, skupionych w 29 parafiach i 19 filiach. Dla porównania, przed wojną na terenie ówczesnego województwa lubelskiego było ok. 250 tys. wiernych. Obecna liczba szacowana jest wedle posług religijnych, ale jak zauważył Boublej, na terenie diecezji faktycznie mieszka więcej niż 15 tys. prawosławnych – są też emigranci, który nie weszli jeszcze całkiem w rytm praktyk religijnych. W diecezji przez ostatnie 20 lat erygowano 8 nowych parafii i otworzono dwa domy zakonne, męski w Kostomłotach i żeński w Turkowicach. Na terenie diecezji znajduje się klasztor św. Onufrego w Jabłecznej, który staraniem abpa Abla w 1998 roku został podniesiony do rangi stauropigialnego, to znaczy podlega bezpośrednio pod metropolitę Sawę. W diecezji działa też prawosławny Dom Opieki Społecznej w Lublinie, a kapłani prawosławni sprawują posługę w szpitalach, zakładach karnych i aresztach śledczych. Trwają remonty świątyń, m.in. w Szczebrzeszynie, gdzie znajduje się najstarsza zachowana świątynia prawosławna w Polsce. Ks. Andrzej Łoś, sekretarz abp. Abla i proboszcz katedry w Lublinie zauważył, że rozwój diecezji jest nierozerwalnie związany z jej pierwszym ordynariuszem. – Pastoralna troska arcybiskupa obejmuje różne aspekty działalności, sferę materialną, ale przede wszystkim jego zasługą jest ożywienie życia religijnego w sferze duchowej – podkreślił. W czasie jego posługi miała miejsce kanonizacja męczenników chełmskich i podlaskich w 2003 roku, sprowadzenie części relikwii patrona archidiecezji, św. Atanazego Brzeskiego i upamiętnienie miejsca martyrologii prawosławnych mieszkańców Wierzchowin na Chełmszczyźnie. za: wyborcza.pl