8 sierpnia 2025 roku w Państwowej Szkole Muzycznej I st. im. Andrzeja Cwojdzińskiego w Tomaszowie Lubelskim miały miejsce uroczystości jubileuszowe poświęcone 1700-leciu I Soboru Powszechnego oraz 100-leciu ogłoszenia w Warszawie tomosu autokefalii kościoła prawosławnego w Polsce. Organizatorem wydarzenia byli: Chełmskie Centrum Kultury Prawosławnej, Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska, Parafia Prawosławna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy w Tomaszowie Lubelskim oraz Państwowa Szkoła Muzyczna I st. im. Andrzeja Cwojdzińskiego w Tomaszowie Lubelskim

Spotkanie rozpoczęło się od wprowadzenia w problematykę wydarzenia, czego dokonał arcybiskup lubelski i chełmski Abel. Hierarcha zwrócił uwagę na istotność jubileuszy, wśród których jeden dotyczy całego świata chrześcijan, z kolei drugi kontynuuje zapoczątkowane w ubiegłym roku świętowanie samodzielności cerkwi prawosławnej w Polsce. Dzisiejsze sympozjum naukowe, wernisaż wystawy oraz koncert mają za zadanie zwrócić uwagę współczesnego odbiorcy na wymiar duchowości, soborowości i dziękczynienia Bogu za dar autokefalii. Znajdując się nieopodal zabytkowej cerkwi prawosławnej w Tomaszowie Lubelskiem, dajemy świadectwo rodzimej wiary i kultury oraz uzupełniamy lukę społecznej świadomości w zakresie tradycji prawosławnej – zaznaczył Władyka.

Następnie referat pt. Droga Kościoła prawosławnego w Polsce do autokefalii – od misji cyrylo-metodiańskiej do czasów współczesnych wygłosił prof. Antoni Mironowicz z Uniwersytetu w Białymstoku. Naukowiec periodyzując historię cerkwi prawosławnej w Rzeczypospolitej przedstawił liczne aspekty obecności tradycji prawosławnej oraz historycznych wyzwań Prawosławnych na ziemiach dawnej Diecezji Chełmskiej.

Z kolei problematykę historii i współczesnej recepcji I Soboru Powszechnego w Nicei (325 r.) omówił ks. prot. dr Jarosław Szczur z Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Chełmie. W wystąpieniu omówiono główne elementy soborowych postanowień, aspekt świętowania Wielkanocy oraz zwrócono uwagę na współczesne oddziaływanie soboru w chrześcijańskim świecie.

Dodatkowym elementem spotkania była projekcja filmu pt. Kościół niezależny i samodzielny, produkcji Telewizji Polskiej.

Całość jubileuszowych uroczystości zwieńczył koncert muzyki cerkiewnej w wykonaniu kwartetu chóru duchowieństwa Prawosławnej Diecezji Lubelsko-Chełmskiej pod kierownictwem protodiakona Jana Natiażko.

Tego dnia odbył się również wernisaż wystawy poświęconej 1700-leciu I Soboru Powszechnego oraz 100-leciu autokefalii Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Partnerem wydarzenia było Województwo Lubelskie.

Fot. ks. D. Brewczyk, ks. D. Wasiluk