12-13 października 2008 roku, zgodnie z decyzją św. Soboru Biskupów Kościoła prawosławnego w Polsce, odbyły się w Chełmie centralne obchody 70. rocznicy akcji burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 roku. Uroczystości rocznicowe składały się z wielu różnorodnych elementów. Centralnym momentem obchodów stała się Boska Liturgia w cerkwi katedralnej pw. św. Jana Teologa, w Chełmie, której przewodniczył arcybiskup lubelski i chełmski Abel wraz z arcybiskupem białostockim i gdańskim Jakubem, biskupem supraskim Grzegorzem oraz biskupem piotrkowskim Paisjuszem. Po Liturgii dokonano poświęcenia monumentu pamięci akcji burzenia cerkwi w 1938 r., który wzniesiono obok chełmskiej cerkwi. Następnie odczytany został list skierowany do uczestników obchodów przez zwierzchnika Kościoła prawosławnego w Polsce metropolię warszawskiego i całej Polski Sawę, który ze względu na stan zdrowia nie mógł być obecny na uroczystościach. Swe słowa do uczestników obchodów skierowali również Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński oraz Prezes Rady Ministrów RP Donald Tusk. Listy od najważniejszych osób w państwie zostały odczytane przez obecnych na uroczystościach ich przedstawicieli – ministrów Michała Kamińskiego z Kancelarii Prezydenta RP oraz Tomasza Siemoniaka z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W obu listach zawarto ocenę wydarzeń sprzed 70 laty. Na uroczystościach obecny był również I sekretarz Ambasady Ukrainy w RP minister Mykoła Jarmoluk, wicewojewoda lubelski Henryka Strojnowska i wielu innych gości. Tego samego dnia po południu odbył się koncert-requiem. Po przemówieniach oficjalnych gości przed liczną publicznością wystąpiły cztery chóry: chór Prawosławnej Parafii Katedralnej w Chełmie, chór Prawosławnej Diecezji Przemysko-Nowosądeckiej „Irmos”, chór Wołyńskiego Towarzystwa „Chołmszczyna” – „Dzwony Chołmszczyny”, chór mieszany Katedry Prawosławnej w Lublinie. Kolejnym dniem obchodów był poniedziałek, który rozpoczął się Międzynarodowym Sympozjum Naukowym „Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w 1938 r. – uwarunkowania, przebieg, konsekwencje”. W murach Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie, która była współorganizatorem sympozjum, zgromadziło się ponad 20 polskich i ukraińskich badaczy, a także liczne grono słuchaczy. Wieczorem tego dnia w kaplicy św. Mikołaja (Dział Sztuki Muzeum Chełmskiego) odbyło się otwarcie wystaw „1938. Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu” oraz „Ikony z nieistniejących cerkwi Chełmszczyzny ze zbiorów Muzeum Chełmskiego”, a także prezentacja książki 1938. Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu (Chełm 2008). Na uroczystości licznie przybyli pielgrzymi z całego terenu diecezji lubelsko-chełmskiej, a także dawni mieszkańcy Ziemi Chełmskiej z Ukrainy z Towarzystwa „Chołmszczyna” w Łucku i Lwowie. Wśród duchowieństwa również byli goście spoza diecezji lubelsko-chełmskiej – ze wszystkich pozostałych diecezji Kościoła prawosławnego w Polsce. Centralnym obchodom towarzyszyły także inne przedsięwzięcia, np.. uruchomienie ukraińskiej wersji językowej serwisu internetowego poświęconego akcji burzenia cerkwi w 1938 r.: www.kholm1938.net, wyjazd śladami zburzonych cerkwi, czy też wydanie książki pt. 1938. Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu, słowo wstępne do której napisał Prezydent RP Lech Kaczyński, zaś przedmowę zwierzchnik Kościoła prawosławnego Polsce metropolita warszawski i całej Polski Sawa. Organizatorami centralnych obchodów 70. rocznicy burzenia cerkwi w 1938 r. była Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska oraz Towarzystwo Ukraińskie w Lublinie. Odbyły się one dzięki wsparciu finansowemu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy, a także Urzędu Miasta Chełm. Tegoroczne obchody rocznicy burzenia cerkwi były najbardziej uroczystym uczczeniem tej tragicznej rocznicy w ciągu minionych 70 lat. Po raz pierwszy oficjalnej oceny tych wydarzeń dokonali najwyżsi przedstawiciele państwa polskiego. Różne przedsięwzięcia związane z uczczeniem rocznicy, służące przypomnieniu wydarzeń sprzed 70 laty będą się odbywać także w kolejnych miesiącach (szczegółowe informacje na stronach: www.cerkiew1938.pl oraz www.kholm1938.net).